วารสารครุศาสตร์ ก.ค. – ก.ย. 39 หน้า 38-50

 

หลักสูตรการศึกษาปฐมวัยในประเทศอิสราเอล

นภเนตร  ธรรมบวร

        

คำนำ

                              ในระหว่างวันที่  28 เมษายน 2539  ถึง  21 มิถุนายน  2539  ผู้เขียน
ได้รับทุนรัฐ บาลอิสราเอลไปอบรม  เยี่ยมชม  และดูงานด้านการศึกษาปฐมวัย ในประเทศอิสรา-
เอล  โดยได้เข้า รับการอบรมที่  The  Colda  Meir  Mount  Carmel  International  Trainning  Centre เมืองไฮฟา  การศึกษาปฐมวัยในประเทศอิสราเอลโดยเฉพาะในระดับ
อนุบาลซึ่งเป็นการศึกษาภาคบังคับนั้น  ถือได้ว่ามีคุณภาพ  มีความก้าวหน้าและประสบความ สำเร็จ อย่างสูง  ประมาณ  98% ของเด็กวัย 5 ขวบ  เข้าเรียนชั้นอนุบาล ( Michalvitz, 1990 ) ซึ่งส่วนหนึ่งนั้นก็เนื่องมาจากหลักสูตรที่ได้รับการชี้ นำและนิเทศโดยกระทรวงศึกษาธิการ

    บทความบทนี้จะนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับการศึกษาปฐมวัยในประเทศอิสราเอลโดย เฉพาะ หลักสูตรในระดับชั้นอนุบาลจากมุมมองของผู้เขียนโดยคำนึงถึงสภาพทางภูมิศาสตร์ วัฒน ธรรม  ความเชื่อ  และค่านิยมของชนชาติอิสราเอลเป็นหลัก

 

สภาพทางภูมิศาสตร์

                              ประเทศอิสราเอลเป็นประเทศเล็ก  ๆ ที่มีลัษณะยาวและแคบ ( ความยาว 470 กิโลเมตร  ความกว้าง  135 กิโลเมตร )  ตั้งอยู่ในตะวันออกกลาง  บนชายฝั่งตะวันออก ของทะเล เมดิเตอร์เรเนียน  ประเทศเพื่อนบ้านรอบข้าง  ได้แก่  ทิศเหนือติดกับประเทศ เลบานอล  ทิศตะวัน ออกเฉียงเหนือติดกับประเทศซีเรีย  ทิศตะวันออกติดกับประเทศจอร์แดน  ทิศตะวันออกเฉียงใต้ ติดกับประเทศอียิปต์และทิศตะวันตกติดกับทะเลเมดิเตอร์เรเนียน

 

ระบบการศึกษา

                        อิสราเอลถือได้ว่าเป็นประเทศที่ให้ความสำคัญกับการพัฒนาทรัพยากร
มนุษย์เป็นอย่างสูงประเทศหนึ่ง  โดยเฉพาะทางด้านการศึกษา ( ในปัจจุบันนี้ ประเทศอิสราเอล อยู่ในลำดับที่ 3 ของโลกในอัตราการสมัครเข้าเรียนระดับประถมศึกษา ( Fact About Israel : Education. 1995, หน้า 4 )  ในทัศนะของชาวอิสราเอล  การศึกษาถือเป็นสมบัติอันล้ำค่า  และเป็นกุญแจสำคัญที่นำไปสู่ อนาคตเลยทีเดียว  ระบบการศึกษาของประเทศอิสราเอล จัดตั้งขึ้น บนพื้นฐานความเชื่อที่ว่า  เด็กควร ได้รับการศึกษาให้เร็วที่สุดเท่าที่จะเป็นได้  ทั้งนี้เพื่อว่าเด็กทุก คน จะได้รับโอกาสที่จะพัฒนาศักย ภาพของตนให้สูงที่สุด  เนื่องจากประเทศอิสราเอลประกอบ ด้วยชนหลายเชื้อชาติทั้งที่เป็นชาวยิว ( Jewish  citizens ) และไม่ใช่ชาวยิว ( Non – Jewish citizens ) ประมาณ 81%  ของจำนวนประชากร ทั้งประเทศที่เป็นชาวยิวซึ่งอพยพมาจากที่ต่าง ๆ กัน  เช่น  ยุโรปตะวันออก อัฟริกา  และอเมริกา เหนือ  เป็นต้น  ในขณะเดียวกันประมาณ 19% ของจำนวนประชากรทั้งประเทศเป็นชาวอาหรับโดย ส่วนใหญ่             
                           
ดังนั้นการศึกษาของประเทศอิสราเอลจึงมุ้งเน้นที่การตระเตรียมเด็กให้เป็น
สมาชิกที่มี ความรับผิดชอบในสังคมประชาธิปไตย  ซึ่งประกอบด้วยคนหลายเชื้อชาติ  หลาย วัฒนธรรม  หลาย ศาสนา  และมีพื้นฐานที่แตกต่างกัน  ระบบการศึกษาของอิสราเอลและสะท้อน ให้เห็นถึงค่านิยม ของชนชาติยิว ( Jewish values )  ความรักในผืนแผ่นดินของตน ( Love of the land ) เสรีภาพ ( Liberty )  และความอดทน ( Tolerance )

                              กล่าวโดยทั่ว ๆ ไป ระบบการศึกษาในประเทศอิสราเอล  แบ่งเป็น
หลายระดับ ดังนี้

- ศูนย์เด็ก ( Day – care centers ) รับเด็กตั้งแต่อายุ 3 – 4 ปี  ซึ่งไม่ถือเป็นการศึกษา ภาคบังคับ

- โรงเรียนอนุบาล ( Kindergarten ) รับเด็กอายุ 5 ปี

- การประถมศึกษา ( Primary Education ) เริ่มตั้งแต่ชั้นประถมปีที่ 1 –6

- การมัธยมศึกษา ( Secondary Education ) แบ่งเป็น 2 ระดับ คือ

- มัธยมศึกษาตอนต้น ( Lower secondary education ) ซึ่งใช้เวลาเรียน 3 ปี ( ม. 1 - ม. 3 )

- มัธยมศึกษาตอนปลาย ( Upper secondary education ) ซึ่งใช้เวลาเรียน 3 ปี ( ม.4 – 6 )

                        การศึกษาภาคบังคับในอิสราเอลนั้นเริ่มตั้งแต่ระดับชั้นอนุบาลจนถึงชั้น
มัธยมปีที่  4  รวมเวลาการศึกษาภาคบังคับถึง  11 ปีด้วยกัน  อย่างไรก็ตาม การศึกษาในระดับ ชั้นมัธยมปีที่ 4 และ 6 นั้น ก็ไม่เสียค่าใช้จ่ายแต่อย่างใด

- การศึกษาในระดับสูง ( Higher Education ) ซึ่งรวมถึง  การศึกษาใน สถาบันฝึก หัดครู ( Teacher’s colleges ) และการศึกษาในสถาบันอื่น ๆ เช่น สถาบัน พณิชยการต่าง ๆ เป็นต้น  รวมตลอดถึงการศึกษาในระดับมหาวิทยาลัยด้วย

ระบบโรงเรียนในประเทศอิสราเอลแบ่งได้เป็ฯ 4 รูปแบบด้วยกัน คือ

- โรงเรียนของรัฐ ( State School )  เป็นโรงเรียนที่นักเรียนโดยส่วนใหญ่ จะมาศึกษา

- โรงเรียนของรัฐที่เน้นทางด้านศาสนา ( State religion school ) เน้นที่ การศึกษา ทางด้านวัฒนธรรม  ประเพณี  และศาสนาของชาวยิว

- โรงเรียนสำหรับชาวอาหรับและชาวครูซ ( Arab and Druze school ) การสอนจะ เป็นภาษาอารบิค ( Arabic ) หลักสูตรจะเน้นที่ประวัติศาสตร์  ศาสนา  และวัฒน- ธรรม ของชาวอาหรับและชาวครูซ

- โรงเรียนอิสระ ( Independent school )  อยู่ในเครือศาสนายิวออร์โธดอกซ์ จะเน้น ที่การสอนศาสนาเป็นหลัก  ในการเรียนั้นจะเรียนแยกกันระหว่างเด็กผู้หญิงและผู้ชาย

 

ครูปฐมวัย

                        ครูปฐมวัยในประเทศอิสราเอลจำเป็นต้องผ่านการศึกษาอบรมเป็นเวลา
อย่างต่ำ 3 ปี  ในสถาบันการฝึกหัดครูเพื่อให้ได้รับประกาศนียบัตร  จึงจะทำการสอนได้ ในบางสถาบันการฝึก หัดครูบางแห่ง  อาจมีการสอนหลักสูตรปริญญาตรีซึ่งใช้เวลาทั้งสิ้น  4 ปีด้วยกัน  ในขณะที่กำลังศึกษาที่สถาบันฝึกหัดครูนั้น  ครูปฐมวัยสามารถเลือกสอนใน ระดับที่ตนถนัด ( Specialization )
ได้ใน 2 ลักษณะด้วยกัน  คือ

- เลือกสอนในศูนย์เด็กและในโรงเรียนอนุบาลสำหรับเด็กอายุระหว่าง 3 – 6 ปี

- เลือกสอนในโรงเรียนอนุบาลและโรงเรียนประถมศึกษาสำหรับเด็กอายุระ หว่าง 5 –8 ปี

สำหรับการตระเตรียมบุคลากรเพื่อดูแลทารกและเด็กเล็กนั้นอยู่ในความดูแลของ กระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม  ซึ่งใช้เวลาอบรมเพียง 3 ปีในสถาบันที่จัดขึ้นเฉพาะ อย่าง ไรก็ตาม  เมื่อเร็ว ๆ นี้นั้น  ทางกระทรวงศึกษาธิการของประเทศอิสราเอลได้จัดตั้งหน่วยงานใหม่ เพื่อดูแลเด็กที่มีอายุน้อยกว่า 1 – 3 ปีขึ้น  ซึ่งเหตุการณ์นี้ถือเป็นการปฏิวัติทางระบบการศึกษาของ ประเทศอิสราเอล

 

จุดประสงค์ของการศึกษาปฐมวัยในประเทศอิสราเอล

                        การศึกษาปฐมวัยในประเทศอิสราเอลมุ่งให้การศึกษาเด็กตั้งแต่อายุ 3 – 6 ปี 
ถึงแม้ ว่าโปรแกรมการศึกษาในศูนย์เด็กจะไม่ได้ถือเป็นการศึกษาภาคบังคับ แต่อย่างใดมีการ เสียค่าใช้จ่าย เป็นรายหัว  แต่โดยส่วนใหญ่แล้วมักได้รับการสนับสนุนจากองค์กรท้องถิ่น ( Local authorities ) องค์กรสตรีและองค์กรเอกชน  โดยอัตราค่าใช้จ่ายที่ผู้ปกครองต้องเสียจะถูกกำหนด โดยกระทรวง แรงงานและสวัสดิการสังคม  เนื่องจากในสภาพการณ์ปัจจุบันผู้หญิงชาวอิสราเอล ออกทำงานนอก บ้านมากขึ้น  ทำให้จำนวนของศูนย์เด็กเพิ่มมากขึ้นไปด้วย  ในศูนย์เด็กบาง ศูนย์ รับเด็กอายุตั้งแต่ 1 1/2 ขวบไปจนถึง 4 ขวบ  ศูนย์เด็กในประเทศอิสราเอลนั้นจะได้รับ การตรวสอบโดยศึกษานิเทศก์จาก กระทรวงศึกษาธิการ  อย่างไรก็ตาม  วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ใน ศูนย์รวมตลอดถึงคุณภาพของครูในศูนย์ เด็กจะไม่มีการควบคุมตรวจสอบแต่อย่างใด  ส่วนการ ศึกษาในโรงเรียนอนุบาลสำหรับเด็กวัย 5 ขวบ นั้นถือเป็นการศึกษาภาคบังคับ  และไม่ต้องเสีย ค่าใช้จ่ายแต่อย่างใด

                        การศึกษาระดับปฐมวัยในประเทศอิสราเอลนั้น  มุ่งที่จะพัฒนาเด็กในทุกด้าน
ตั้ง แต่การพัฒนาการทางด้านร่างกาย  อารมณ์  สังคม  สติปัญญาและจริยธรรม  ทั้งนี้โดย คำนึงถึงความ แตกต่างระหว่างบุคคลของเด็กเป็นหลัก

                        เนื่องจากสภาพทางภูมิศาสตร์ของอิสราเอลนั้นมีสภาพเป็นทะเลทรายเป็น
ส่วน ใหญ่ประกอบกับมีอากาศร้อน  และขาดแคลนน้ำในบางพื้นที่  จึงเป็นสาเหตุให้ ชาวอิสราเอลมี ความพยายามที่จะเอาชนะต่ออุปสรรค  ความยากลำบาก  และภัยธรรมชาติต่าง ๆ มีการนำเอาความ รู้ทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมาใช้ในการพัฒนาประเทศ  และใช้ ประโยชน์จากแหล่งน้ำให้ มากที่สดุในการเพิ่มพูนผลผลิตทางการเกษตร  ดังนั้น  จุดประสงค์ ประการสำคัญของการจัดการศึก ษาระดับปฐมวัยในประเทศอิสราเอลนั้นก็เพื่อที่จะส่งเสริมเด็ก ในการพัฒนาทักษะการดำรงชีวิต โดยคำนึงถึงสุขภาพและความปลอดภัยเป็นสำคัญ  นอกจากนั้น ยังมุ่งเน้นถึงการพัฒนาทัศนคติทาง บวกต่อตนเองและผู้อื่น  การปลูกฝังความสามารถในการใช้ แรง ผลักดันทางอารมณ์ในการเอาชนะ ต่อความยากลำบาก  ความท้าทาย  และการประสบ ความสำเร็จ  จุดมุ่งหมายประการสุดท้าย คือ เพื่อ ที่จะพัฒนาเด็กให้มีทักษะการเรียนรู้  และพฤติกรรมที่สังคมยอมรับ  มีพื้นฐานของความเป็นมนุษย ชนโดยคำนึงถึงวัฒนธรรม และประเทศชาติเป็นหลัก  ตัวอย่างที่เห็นได้ชัด  ได้แก่  โรงเรียนสำหรับ เด็กก่อนวัยเรียนในคิบบุทซ์

                        ในประเทศอิสราเอลนั้น  ประชากรประมาณ 2.5%  ของจำนวนประชากร ทั้งหมด ที่อาศัยอยู่ในคิบบุทซ์  คำว่า “คิบบุทซ์ ( Kibbutz )” มีความหมายถึงชุมชนหรือ กลุ่มคนที่รวมกันอยู่ โดยความสมัครใจ  โดยคำนึงผลประโยชน์ส่วนรวมเป็นหลัก  ทรัพย์สินหรือ ผลประโยชน์ในคิบ บุทซ์นั้นถือว่าทุกคนมีสิทธิเป็นเจ้าของร่วมกัน  ในอดีตนั้น  คิบบุทซ์ โดยส่วนใหญ่จะเป็นสังคม เกษตรกรรม  แต่ในปัจจุบันได้ขยายตัวไปสู่สังคม อุตสาหกรรม หรืออุตสาหกรรมการท่องเที่ยว เป็นต้น

                         ในอดีตเด็ก ๆ ในคิบบุทซ์จะอยู่รวมกันในบ้านเด็ก ( Communal children’s houses )  และอยู่กับพ่อแม่ของตนเฉพาะเวลาว่างเท่านั้น  แต่ในปัจจุบันนี้  การเลี้ยงดูเด็ก ในคิบบุทซ์จะมี ลักษณะคล้ายคลึงกับสังคมภายนอกมากขึ้น  นั่นคือเด็กจะใช้เ วลาอยู่ร่วมกันใน บ้านเด็กเฉพาะใน ช่วงเวลากลางวัน  ส่วนในตอนกลางคืนจะกลับไปนอนกับพ่อแม่ของตน

                          เด็ก ๆในคิบบุทซ์เติบโตขึ้นโดยได้รับการปลูกฝังให้เห็นคุณค่าและความ สำคัญ   ของการทำงาน “ทุกคนต้องมีส่วนร่วมในการทำงาน”  ระบบการศึกษาปฐมวัย ในคิบบุทซ์ จะเน้นที่ การให้เด็กได้มีส่วนร่วมในกิจวัตรประจำวัน  นอกจากนั้นเด็กจะได้รับการมอบหมาย หน้าที่ต่าง ๆ ในชุมชนและมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ  เด็กแต่ละคนจะได้รับมอบหมายงาน ที่เหมาะกับวัยและ ความสามารถของตน

 

ปรัชญาการเรียน  การสอนในระดับปฐมวัย

                     การศึกษาปฐมวัยในประเทศอิสราเอลนั้นพัฒนาจากรากฐานความเชื่อที่ว่า  การ เรียนรู้คือกระบวนการของการสร้างที่เกิดขึ้นภายใน  การจัดรวบรวมข้อมูลความรู้ที่มีอยู่แล้วให้เป็น ระบบระเบียบ  พร้อมที่จะนำมาใช้ได้ตลอดเวลาและคือการสะสมความรู้ใหม่ ๆ การเรียนรู้ของเด็ก ปฐมวัยนั้นเกิดขึ้นทุกหนทุกแห่งและเกิดขึ้นตลอดเวลา  เด็กปฐมวัยเรียนรู้ทั้งทางตรงโดยผ่านประ สบการณ์การเรียนรู้ที่ผู้ใหญ่จัดให้และทางอ้อมโดยผ่านประสบการณ์ในชีวิตประจำวันของตน  ประสบการณ์การเรียนรู้ที่เกิดขึ้นไม่ว่าจะเป็นทางตรงหรือทางอ้อม  ล้วนส่งผลต่อพัฒนาการการ เรียนรู้ของเด็กทั้งสิ้น

                           เนื่องจากเด็กปฐมวัยนั้นไม่สามารถที่จะมุ่งสมาธิในสิ่งใดสิ่งหนึ่งได้เป็นระยะ เวลายาวนาน ๆ ยิ่งกว่านั้นการเข้าร่วมกิจกรรมของเด็กปฐมวัยก็ขึ้นอยู่กับความสนใจของเด็กเป็น สำคัญ  ดังนั้นในการจัดการศึกษาให้กับเด็กปฐมวัย ( 3 – 6 ปี )  ควรมีความหลากหลายของ
กิจกรรม โดยมีพื้นฐานที่การเล่นเป็นหลัก

 

การจัดกิจกรรมการเรียน  การสอนในระดับปฐมวัย

                        การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนในระดับปฐมวัยของประเทศอิสราเอล
นั้น  คำ นึงถึงความหลากหลายของกิจกรรม  โครงสร้างของการเรียนรู้  ช่วงระยะเวลาในการเรียน และ สถานที่เป็นหลักสำคัญ

                              ในการจัดกิจกรรม  การเรียน  การสอน  ให้กับเด็กปฐมวัยในชั้นเรียน
ของตนนั้น  ครูอิสราเอลให้คำนึงถึงสิ่งต่าง ๆ ต่อไปนี้  อันได้แก่  การเล่นดนตรี  กิจกรรมการ แสดงออกต่าง ๆ การสัมผัสโดยตรงกับวัสดุต่าง ๆ กิจกรรมการสอนโดยตรง  และการเรียนรู้โดย มีการแนะนำ  เป็นหลัก  ทั้งนี้โดยที่กิจกรรมต่าง ๆ เหล่านี้นั้นอาจจัดได้หลายรูปแบบเช่น  กิจกรรมเป็นรายบุคคล กิจกรรมกลุ่มย่อย หรือกิจกรรมกลุ่มใหญ่เป็นต้น

                              รูปแบบของกิจกรรมต่าง ๆ ที่กล่าวถึงข้างต้นนั้นอาจเกิดขึ้นทันทีทันใด  โดยไม่มี การวางแผนหรืออาจะมีการวางแผนไว้ล่วงหน้าก็ได้  นอกจากนั้น รูปแบบของ กิจกรรมที่กล่าวถึง จะเกิดขึ้นใน 2 ลักษณะ คือ  ในชั้นเรียนและนอกชั้นเรียนและอาจเป็น กิจกรรมเสรีหรือกิจกรรมที่มี ครูเป็นผู้แนะนำก็ได้

                              กิจวัตรประจำวันของเด็กปฐมวัยนั้นมีความหลากหลายมาก  เวลาโดย ส่วนใหญ่ ของเด็กจะมุ่งเน้นไปที่กิจกรรมกลุ่มย่อยหรือกิจกรรม เป็นรายบุคคลมากกว่ากิจกรรม กลุ่มใหญ่  โดย จะมุ่งไปที่การเล่น  และการให้เด็กได้มีโอกาสสัมผัสกับวัสดุต่าง ๆ โดยที่มี กิจกรรมกลุ่มใหญ่ เช่น การร้องเพลง  การฟังนิทาน  การพูดคุย  จะได้รับความสำคัญน้อยกว่า

 

หลักในการจัดกิจกรรมการเรียน  การสอนระดับปฐมวัย

                         การจัดกิจกรรมการเียนการสอนในระดับปฐมวัยของประเทศอิสราเอล  ได้คำนึง ถึงสิ่งต่าง ๆ ต่อไปนี้เป็นหลัก คือ

1. การจัดการกับสถานที่ ( Organization of  space )

ในการจัดสิ่งแวดล้อมสำหรับเด็กปฐมวัยนั้น  ครูอิสราเอลคำนึงการใช้พื้นที่ใน 3 ลักษณะ  คือ

-       พื้นที่ในชั้นเรียนหรือในอาคารเรียน

-       พื้นที่ในสนาม

พื้นที่ดังกล่าวข้างต้นจะได้รับการแบ่งมุมต่าง ๆ โดยคำนึงถึงความปลอดภัย  ความหลากหลาย
ของกิจกรรม  ความสะดวกในการเข้ามาในพื้นที่  โดยมีการยืดหยุ่นได้เพื่อตอบ  สนองการเรียนรู้  ความสนใจและความต้องการของเด็กเป็นสำคัญกิจกรรมต่าง ๆ ที่ จัดขึ้นมุ่งให้เด็กได้มีการสำรวจ
ค้นคว้าโดยผ่านประสาทสัมผัสทั้ง 5

2. การจัดการกับเวลา ( Organizaiton of time )

ตารางกิจวัตรประจำวันในระดับปฐมวัยของประเทศอิสราเอลนั้นยืดหยุ่นได้  ตา รางกิจวัตรประจำวันประกอบด้วยกิจกรรมต่าง ๆ ในหลายรูปแบบด้วยกัน  อันได้แก่  การเล่นเสรี ซึ่งหมายรวมถึง  การแสดงบทบาทสมมติ  การเล่นบล๊อกต่าง ๆ เป็นต้น  นอกจากนั้นก็มีกิจกรรมที่ ส่งเสริมพัฒนาการทางด้านกล้ามเนื้อใหญ่และกล้ามเนื้อย่อย  กิจกรรมที่ส่งเสริมทักษะในการดำรง ชีวิตต่าง ๆ รวมตลอดถึงกิจกรรมการเรียนรู้ที่มีการวางแผนล่วงหน้า

เวลาส่วนใหญ่ในโรงเรียนอนุบาลหรือในศูนย์เด็ก  จะมุ่งเน้นไปที่กิจกรรมกลุ่ม ย่อยหรือกิจกรรมเป็นรายบุคคลหรือมิฉะนั้นก็เน้นรูปแบบกิจกรรมที่เด็กสนใจและเลือกที่จะมีส่วน ร่วม  เช่น  การเล่น  การแสดงออกในรูปแบบต่าง ๆ เป็นต้น  เวลาส่วนน้อยเท่านั้นที่จะใช้กับกิจ กรรมกลุ่ม

ในโรงเรียนอนุบาลของรัฐที่เน้นทางด้านการสอนศาสนานั้น  ตารางกิจวัตร ประจำ วันจะกำหนดเวลาสวดมนต์  การเรียนคัมภีร์ทางศาสนาและกฎหมายของชาวยิว รวม อยู่ด้วย

ตารางกิจวัตรประจำวันของโรงเรียนอนุบาลในอิสราเอลจะกำหนดเวลาที่เพียงพอ สำหรับกิจกรรมต่าง ๆ ทั้งกิจกรรมที่มุ่งพัฒนาด้านร่างกายและกล้ามเนื้อ  กิจกรรมที่มุ่งพัฒนาด้าน อารมณ์  ประสบการณ์ทางด้านสังคม  ประสบการณ์ที่สร้างเสริมพัฒนาการทางด้านสติปัญญาและ ทักษะในการดำรงชีวิต  รวมตลอดถึงกระบวนการในการค้นคว้าหาความรู้ด้วย

ตารางกิจวัตรประจำวัน

7.45 – 8.30                            เด็กมาถึงโรงเรียน

8.30 – 9.00                            กิจกรรมวงกลม  สนทนาพูดคุยกับเด็กเกี่ยวกับอากาศ เรื่องทั่ว ๆ ไป  เกี่ยวกับตัวเด็ก  เปิดโอกาสให้เด็กได้แสดงออกหน้าชั้น

9.00 – 10.30                         กิจกรรมเสรี  เด็กแยกย้ายทำกิจกรรมตามมุมต่าง ๆ

10.30 – 11.00                       รับประทานอาหารว่าง

11.00 – 12.00                       กิจกรรมกลางแจ้ง  ในขณะเดียวกันครูจะสอนเด็กประ มาณ 4 – 6 คนในกลุ่มย่อย

12.00 – 1.00                         เกมส์การศึกษา

1.00 – 1.30                           กิจกรรมสงบ  นิทาน  สรุปกิจกรรมตลอดวัน

 

ตารางกิจวัตรประจำวันนี้สามารถยืดหยุ่นได้ตามความเหมาะสม  เด็กนักเรียนใน ประเทศอิสราเอลไปโรงเรียนสัปดาห์ละ  6  วัน

3. การจัดการกับเนื้อหาหลักสูตร ( Organization  of  content ) 

หลักสูตรในระดับปฐมวัยของประเทศอิสราเอลนั้น  มีความยืดหยุ่นสูงและประ กอบด้วยเนื้อหาการเรียนรู้ต่าง ๆ หลายด้านด้วยกัน  โปรแกรมการเรียนการสอน  ในระดับปฐมวัย มุ่งเน้นที่พัฒนาทักษะ  ความสามารถของเด็ก  รวมตลอดถึง  ความเหมาะสมของเนื้อหากับความ สนใจ  ความต้องการ  และพัฒนาการของเด็ก

ในประเทศอิสราเอลนั้น  ครูมีอิสระในการกำหนดเนื้อหาการเรียนการสอน  โดย คำนึงถึงความต้องการ  และความสนใจของเด็กเป็นสำคัญ  ในขณะเดียวกันเนื้อหาการเรียนการ สอน  จำเป็นต้องสอดคล้องกับชุมชนที่โรงเรียนตั้งอยู่ด้วย  หลักสูตร  การเรียนการสอนของอิสรา เอลมุ่งเน้นที่การจัดประสบการณ์ตรง ( Direct  learning – experiences )  ให้กับเด็กโดยคำนึงวัฒนธรรมและสังคมที่เด็กเติบโตแล้ว

สำหรับการประเมินผลในระดับปฐมวัยนั้น  มีจุดมุ่งหมายจะดูความสนใจและ ความต้องการของเด็กเป็นสำคัญ  เพื่อนำข้อมูลที่ได้ไปใช้ในการจัดโปรแกรมการเรียนการสอน  เพื่อพัฒนาศักยภาพของเด็กแต่ละคนต่อไป  เมื่อเป็นเช่นนี้  การประสบความสำเร็จอย่างเป็นทางการ ( Formal  achievements )  หรือคะแนน  จึงมิใช่จุดมุ่งหมายที่สำคัญที่สุดสำหรับการศึกษาปฐมวัย

 

หลักในการจัดตารางกิจวัตรประจำในระดับปฐมวัย

                        ในประเทศอิสราเอลนั้น  ถึงแม้ว่ากระทรวงศึกษาธิการให้เสรีภาพ ในการกำหนด เนื้อหาหลักสูตรก็ตาม  แต่ก็ให้กำหนดสัดส่วนกิจกรรมต่าง ๆ ที่จำเป็นไว้โดยมีการยืดหยุ่นได้ ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับความสนใจของเด็กเป็นสำคัญ  โดยมุ่งเน้นว่ากิจกรรมในแต่ละวัน ควรประกอบ ด้วยกิจ กรรมในชั้นเรียนและกิจกรรมเสรีที่เด็กเป็นผู้เลือกและตัดสินใจเอง  และกิจกรรมที่ครู เป็นผู้ชี้แนะ หรือวางแผนให้โปรแกรมการจัดกิจกรรมในแต่ละวันนั้นพัฒนามา จากแผนการสอน ระยะยาว

 

การจัดสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ในระดับปฐมวัย

                              การจัดสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ในศูนย์เด็กและโรงเรียนอนุบาลในประเทศอิสรา เอลนั้นมุ่งเน้นที่สิ่งแวดล้อมในชั้นเรียน  และสิ่งแวดล้อมกลางแจ้งเป็นสำคัญ

-       สิ่งแวดล้อมในชั้นเรียน

ห้องเรียนในระดับปฐมวัยของประเทศอิสราเอลนั้นจำเป็นที่จะต้องยืดหยุ่นได้ ทั้งนี้เนื่องจากพื้นที่ในชั้นเรียนนั้นถูกกำหนดขึ้น   โดยคำนึงถึงจุดประสงค์ต่าง ๆ หลายประการด้วย กัน  เช่น  การเล่นเกมส์การศึกษา  กิจกรรมทางการเคลื่อนไหว  การใช้พื้นที่เป็นที่รับประทานอา หาร  รวมตลอดถึงการสวดมนต์  เป็นต้น

                              อย่างไรก็ตาม  ในทุกชั้นเรียนจะต้องประกอบด้วยพื้นที่ต่าง ๆ ดังต่อไปนี้

                              -  พื้นที่การเล่น ( Play areas )  ในห้องเรียนควรประกอบด้วยมุมต่าง ๆ อันได้แก่ มุมบล็อค  มุมบทบาทสมมติ  หรือในบางชั้นเรียน  อาจจัดมุมต่าง ๆ ตามเนื้อหาการเรียนได้  เช่น  มุมหมอ  มุมบ้าน  เป็นต้น

                              -   พื้นที่ทางด้านความคิดสร้างสรรค์ ( Creative areas )  ในห้องเรียนจำเป็นต้องมี มุมสำหรับจัดกิจกรรมความคิดสร้างสรรค์สำหรับเด็กโดยให้เด็กได้มีโอกาสแสดงความคิดและ ความรู้สึกของตนผ่านวัสดุต่าง ๆ เช่น  ดินเหนียว  สีน้ำ  หรือเศษวัสดุต่าง ๆ

                              -   พื้นที่ทางการเรียนรู้  ( Learning  areas )  ได้แก่  มุมวิทยาศาสตร์และธรรมชาติ  มุมภาษา  มุมคณิตศาสตร์  เป็นต้น  ในมุมต่าง ๆ เหล่านี้นั้นเด็กอาจเข้าร่วมกิจกรรมได้โดยเสรีหรือ อาจมีครูเป็นผู้แนะนำก็ได้  ในมุมการเรียนรู้ที่กล่าวถึงข้างต้น  ครูได้จัดเตรียมวัสดุอุปกรณ์  เกมส์ การศึกาาต่าง ๆ ให้เด็กได้เรียนรู้ตลอดเวลา

                              ในโรงเรียนอนุบาลที่มีเน้นด้านศาสนาจะมีมุมศาสนาเพิ่มเข้ามาด้วย  ในมุมต่าง ๆ เหล่านี้จะประกอบด้วยวัสดุ  อุปกรณ์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับการสวดมนต์  และวันสำคัญต่าง ๆ ทาง ศาสนา  นอกจากนี้  ยังประกอบด้วยเกมส์และอุปกรณ์ทางการศึกษาที่เกี่ยวพันกับเรื่องราวและ ประเพณีทางศาสนาด้วย

                              -   มุมหนังสือ ( Reading & Listening Book )  ในประเทศอิสราเอลนั้น ได้ให้ความ สำคัญกับการจัดสิ่งแวดล้อมเพื่อกระตุ้นให้เด็กรักการอ่าน  และการเขียน  เป็นอย่างมาก  โครงสร้าง หลักสูตรทางด้านการศึกษาปฐมวัยกำหนดไว้ว่า  ในทุกชั้นเรียน  จะต้องมีมุมหนังสือ  ซึ่งประกอบ ด้วยหนังสือต่าง ๆ หลายประเภท  เช่น  หนังสือนิทาน  หนังสือวารสารต่าง    และหนังสือพิมพ์ เป็นต้น

 

การศึกษาพิเศษและการให้ความช่วยเหลือเด็กพิเศษ

 

                              ในโรงเรียนอนุบาลทุกแห่งของประเทศอิสราเอลจะมีการเรียนร่วมระหว่างเด็กปก ติ  และเด็กที่มีปัญหาทางการเรียนหรือเด็กที่มีพัฒนาการผิดปกติ  เด็กเหล่านี้จำเป็นต้องมีหลักสูตร การเรียนการสอน  เฉพาะที่เหมาะกับความต้องการของตนหรือกระตุ้นพัฒนาการของตน

                              การให้ความช่วยเหลือ ( Mainstream ) เด็กพิเศษในโรงเรียนปกติจะช่วยให้เด็ก พิเศษมีพัฒนาการที่ดีขึ้น  ในขณะเดียวกัน  ครูอนุบาลจะมีบทบาทสำคัญในการสังเกตเด็กที่ต้อง การความช่วยเหลือเป็นพิเศษส่ง ( refer ) เด็กไปพบผู้เชี่ยวชาญพิเศษเพื่อรับการวินิจฉัย  ในขณะ เดียวกันก็ให้ความช่วยเหลืออย่างเหมาะสม

                              หลักสูตรที่จัดทำขึ้นเฉพาะสำหรับเด็กพิเศษนั้นจำเป็นที่จะต้องอยู่ในขอบเขตของ หลักสูตรปฐมวัย  การให้ความช่วยเหลือแก่เด็กพิเศษนั้นอยู่ภายใต้คำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญพิเศษ หลักสูตรจะประสบความสำเร็จหรือไม่นั้น  ส่วนหนึ่งขึ้นอยู่กับการประสานกันระหว่างครู ผู้ปก ครอง  และผู้เชี่ยวชาญเฉพาะ

                              การค้นพบว่ามีปัญหาทางพัฒนาการหรือการปรับตัวตั้งแต่เริ่มแรก  การวินิจฉัยที่มี ประสิทธิภาพ  การป้องกันและการให้การรักษา  จะช่วยลดช่องว่างในการเรียนระหว่างเด็กปกติกับ เด็กพิเศษ  ในขณะเดียวกันก็เป็นการหลีกเลี่ยงปัญหาพัฒนาการทางอารมณ์ที่อาจเกิดขึ้นจากความ ต้องการพิเศษของตน

 

สรุป

              

                              การศึกษาปฐมวัยในประเทศอิสราเอลนั้นถึงแม้ว่าจะอยู่ภายใต้การควบคุมของกระ ทรวงศึกษาธิการแต่หลักสูตร  การเรียน  การสอน  มีความยืดหยุ่นสูง  โดยคำนึงถึงเด็กเป็นสำคัญ  ครูถือเป็นบุคคลสำคัญในการวางแผนการเรียนรู้และจัดสิ่งแวดล้อมในชั้นเรียน  โดยกิจกรรมต่าง ๆ ที่จัดขึ้นนั้นคำนึงถึงความสามารถ  ความสนใจ  และความต้องการของเด็ก  โดยตั้งอยู่บนพื้นฐาน ความเชื่อที่ว่า  เด็กเรียนรู้ผ่านการเล่นและประสบการณ์ต่าง ๆ ที่ครูจัดเตรียมไว้ให้  เด็กจะมีพัฒนา การก้าวหน้ามากน้อยเพียงใดนั้น  ส่วนหนึ่งขึ้นอยู่กับการร่วมมือกันระหว่างพ่อแม่  ผู้ปกครอง และ ครู

 

 

บรรณานุกรม

               -  ฉวีวรรณ  จึงเจริญ ( มกราคม, 2539 ). หนังสือพิมพ์มติชนรายวัน กรุงเทพ : บริษัทมติ ชนจำกัด

               -  Curriculum  Center  Committee (1995). A  comprehernive  framework  for  curricula in Israeli  preschools. Jerusalem, Isreal : Ministry of Education, Culture and Sport.

               -  Glaubman, R. (1990). Play  in  Teacher Education : The Israeli Perspective. In E. and Klugman and S. Smilansky ( Eds.) , Children’s play and learning : Perspectives and policy implications. New York : Teachers’ College, 112 - 133

               -  Israel  Information Center. (1994). Kibbutz. Jerusalem, Israel : Ahva Press.

               -  Israel  Information Center. (1995). Facts  about  Israel. Jerusalem, Israel : Hamakor Press.

               -  Michalovitz, R. (1990). Academic Pressure and Dramatic Play in the Israel  Early Childhood  Educational  System. In E. Klugman and S. Smolansky ( Eds ) , Children’s play and learning : Perspectives  and  Policy  implications. New  York : Teachers’ College, 86 – 94

               -  Sprinzak, D., Bar, E & Levi – Mazloum, D. (1992). Facts and figures about education and  culture in Israel. Jerusalem, Israel : Publications  Department, Ministry  of  Education and Culture.

               -  Sprinzak, D., Bar, E & Levi – Mazloum, D. (1996). Israel  believes  in  Education : Implementation of  major  policy  decisions  Jerusalem, Israel : Publications Department, Ministry  of  Education , Culture and Sport.